Rok 1993 / MCMXCIII
Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
Sto lat wstecz
Dziesięciolecia: 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009 2010-2019
Lata: 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 3 stycznia – pierwszy koncert Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
- 6 stycznia – odbyła się premiera filmu Wielka wsypa.
- 7 stycznia – Sejm przyjął tzw. ustawę antyaborcyjną.
- 14 stycznia – zatonął prom Jan Heweliusz (zginęły 54 osoby).
- 23-24 stycznia – I Kongres Unii Pracy. Przewodniczącym - Ryszard Bugaj.
- 5 marca – Jarosław Kaczyński ujawnił tajną instrukcję UOP, dotyczącą zakładania podsłuchów i inwigilacji partii politycznych.
- 10 marca – w Katowicach rozpoczął się proces w sprawie wydarzeń w kopalni "Wujek" z dnia 16 grudnia 1981.
- 16 marca – do kiosków trafia pierwszy numer miesięcznika komputerowego Secret Service.
- 21 marca – II Kongres SdRP: przewodniczącym Rady Naczelnej został Aleksander Kwaśniewski, wiceprzewodniczącymi - Leszek Miller, Józef Oleksy i Izabella Sierakowska. Przyjęto program pt."Polska sprawiedliwa, suwerenna, bezpieczna."
- 25 kwietnia – II zjazd UD. Tadeusz Mazowiecki przewodniczącym partii.
- 29 kwietnia – sekretarzem generalnym Konferencji Episkopatu został sufragan sosnowiecki ks. bp Tadeusz Pieronek.
- 29-30 kwietnia – wizyta premiera Szwecji, Carla Bildta.
- 30 kwietnia – Sejm przyjął ustawę o narodowych funduszach inwestycyjnych, znaną jako Program Powszechnej Prywatyzacji.
- 3 maja – papieżowi Janowi Pawłowi II jako pierwszemu Polakowi w III RP został przyznany Order Orła Białego.
- 5 maja – rozpoczął się strajk sfery budżetowej.
- 21 maja – strajk komunikacji miejskiej w Warszawie.
- 25 maja – rozpoczęła się wizyta Matki Teresy z Kalkuty.
- 28/29 maja – Sejm przegłosował wotum nieufności dla rządu Hanny Suchockiej.
- 29 maja
- 31 maja-14 października – brak urzędującego Sejmu i Senatu.
- 10 czerwca – z inicjatywy Lecha Wałęsy powstał Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (BBWR).
- 16 czerwca – Jacek Kuroń został odznaczony francuskim Orderem Legii Honorowej.
- 5 lipca – wszedł w życie podatek od wartości dodanej VAT.
- 28 lipca – parafowano konkordat między rządem RP a Watykanem.
- 6 sierpnia – rosyjska brygada łączności specjalnej, jako ostatni zwarty oddział stacjonujący w Polsce, opuściła Rembertów.
- 15 sierpnia – Polsat - pierwsza polska telewizja komercyjna - rozpoczęła nadawanie własnego serwisu informacyjnego Informacje.
- 24 sierpnia – z oficjalną wizytą do Polski przybył prezydent Rosji Borys Jelcyn.
- 26 sierpnia – obroty na giełdzie przekroczyły bilion zł.
- 8 września – 5 osób zginęło w wyniku wykolejenia tramwaju w Poznaniu.
- 9 września – utworzono Biebrzański Park Narodowy.
- 13 września – prochy Ignacego Mościckiego zostały sprowadzone ze Szwajcarii i złożone w krypcie archikatedry Świętego Jana.
- 14 września – Airbus A320 linii Lufthansa rozbił się podczas lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. Zginął jeden członek załogi oraz jeden pasażer, 45 osób było rannych.
- 16 września – powstał Park Narodowy Gór Stołowych.
- 17 września
- 19 września – wybory parlamentarne; przy frekwencji 52,1 proc., najwięcej mandatów do Sejmu uzyskały: Sojusz Lewicy Demokratycznej - 171, Polskie Stronnictwo Ludowe - 132, Unia Demokratyczna - 74.
- 20 września – odbyła się premiera filmu Balanga.
- 21 września – w Gdańsku prezydent Francji - François Mitterrand - i Niemiec - Richard von Weizsäcker – zostali uhonorowani doktoratami honoris causa miejscowego uniwersytetu; spotkanie z Lechem Wałęsą.
- 22 września – pierwsza wizyta w Polsce króla Szwecji, Karola XVI Gustawa.
- 13 października – podpisano umowę koalicyjną pomiędzy SLD a PSL. Z negocjacji wycofała się Unia Pracy.
- 14 października – marszałkiem Sejmu został Józef Oleksy z SLD, wicemarszałkami: Józef Zych z PSL, Olga Krzyżanowska z UD, Aleksander Małachowski z UP. Marszałkiem senatu został Adam Struzik z PSL, a wicemarszałkami - Ryszard Czarny z SLD, Zofia Kuratowska z UD i Stefan Jurczak z "Solidarności".
- 26 października – Sejm powołał Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera rządu koalicyjnego SLD-PSL.
- 9 listopada – Aleksander Kwaśniewski, przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD, objął przewodnictwo Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego.
- 16 listopada – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę lustracyjną.
- 18 listopada – przewodniczącym Trybunału Konstytucyjnego został Andrzej Zoll.
- 1 grudnia – zainaugurowała działalność Katolicka Agencja Informacyjna.
- 28 grudnia – w Poznaniu Aleksander Kwaśniewski został wybrany przez tygodnik "Wprost" Człowiekiem Roku 1993.
- 31 grudnia – według danych GUS liczba bezrobotnych osiągnęła 2,9 mln, co stanowiło ok. 16% zawodowo czynnych.
- Na polski rynek wszedł międzynarodowy koncern Unilever, wprowadzający marki takie jak: Algida, Rama i Lipton.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1 stycznia
- 3 stycznia – podpisanie przez USA i Rosję w Moskwie porozumienia rozbrojeniowego START II.
- 16 lutego – Haiti: ponad 1 000 osób zginęło w katastrofie promu Neptune.
- 26 lutego – samochód-pułapka wjechał na podziemny parking pod World Trade Center w Nowym Jorku, po czym eksplodował. W wyniku wybuchu zginęło 6 osób,a ponad 1000 zostało rannych.
- 14 marca – inauguracja działalności uniwersytetu medycznego Campus Bio-Medico w Rzymie, powstałego z inicjatywy Opus Dei.
- 21 marca – w Rosji Borys Jelcyn wprowadził rządy prezydenckie.
- 22 marca – oficjalny debiut mikroprocesora Pentium firmy Intel.
- 17 kwietnia – ONZ wprowadził gospodarczą blokadę Jugosławii.
- 29 maja – w Solingen w Niemczech w wyniku podpalenia domu dla azylantów spłonęło 5 Turczynek.
- 1 lipca Belgia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
- 9 lipca – brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych ogłosiło publicznie, iż odnaleziono ciało cara Mikołaja II Romanowa i jego żony Aleksandry Fiodorownej w Jekaterynburgu.
- 12 lipca – wybrzeża japońskiej wyspy Hokkaido: trzęsienie ziemi o sile 7,8 stopni w skali Richtera. Wywołana przez wstrząs fala tsunami uderzyła w wyspę Okushiri, w wyniku czego 202 osoby straciły życie.
- 19 lipca – czarny dzień kolei słowackich - tego dnia doszło do 3 poważnych wypadków kolejowych.
- 27 lipca
- sierpień – wprowadzono ranking FIFA.
- 6 sierpnia – papież Jan Paweł II wydał encyklikę Veritatis splendor.
- 9 sierpnia – Albert II Koburg został królem Belgów.
- 19 sierpnia – w Stuttgarcie, Brytyjka Sally Gunnell ustanowiła rekord świata w biegu na 400 m ppł. (52,74 s.)
- 20 sierpnia – w Stuttgarcie, Brytyjczyk Colin Jackson ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. (12,91 s.)
- 21 sierpnia – NASA utraciła kontakt z sondą kosmiczną Mars Observer.
- 6 września – Rosja: strajk ostrzegawczy górników ze 119 kopalń.
- 13 września – Jaser Arafat i Icchak Rabin podpisali układ zapowiadający utworzenie Autonomii Palestyńskiej.
- 21 września – kryzys konstytucyjny w Rosji: prezydent Borys Jelcyn rozwiązał Radę Najwyższą, a ta w odwecie odwołała go ze stanowiska. Nowym prezydentem wybrany został Aleksander Ruckoj.
- 24 września – Norodom Sihanouk ponownie został królem Kambodży.
- 27 września – NASA utraciła kontakt z sondą Mars Pathfinder.
- 3 października
- 4 października – ewakuacją Amerykanów zakończyła się w Mogadiszu dwudniowa bitwa amerykańskich oddziałów z milicją i cywilami somalijskimi. Zginęło 18 żołnierzy USA i ponad 1 000 Somalijczyków.
- 1 listopada – wejście w życie traktatu z Maastricht: powstała Unia Europejska.
- 30 listopada – odbyła się premiera filmu Lista Schindlera.
- 5 grudnia – burmistrz Wiednia Helmut Zilk został ciężko ranny w zamachu dokonanym przy użyciu bomby umieszczonej w przesyłce pocztowej.
- 30 grudnia – Izrael i Watykan nawiązały stosunki dyplomatyczne.
[edytuj] Dane statystyczne
- Ludność świata: 5,534,137,903[1]
- Stopa bezrobocia w Polsce (koniec czerwca): 14,8%
- Stopa bezrobocia w Polsce (koniec grudnia): 16,4%[2]
- Stopa inflacji w Polsce: 35,3%[3]
[edytuj] Urodzili się
- 4 stycznia - Scott Redding, brytyjski motocyklista
- 18 stycznia - Morgan York - amerykańska aktorka
- 25 stycznia - Tomasz Byrt, polski skoczek narciarski
- 29 stycznia - Michelle Larcher de Brito, portugalska tenisistka
- 5 lutego - Marcel Kanarek, polski szachista
- 7 lutego - David Dorfman, amerykański aktor
- 9 lutego - Parimarjan Negi, szachista hinduski
- 16 lutego - Mike Weinberg, amerykański aktor
- 26 lutego - Taylor Dooley, amerykańska aktorka dziecięca
- 8 kwietnia - Trent Sullivan, australijski aktor
- 10 maja
- 13 maja - Debby Ryan, amerykańska aktorka
- 26 lipca - Taylor Momsen, amerykańska aktorka
- 11 sierpnia- Alyson Stoner, amerykańska aktorka i tancerka
- 12 sierpnia - Ewa Farna - polska piosenkarka pop-rockowa
- 17 sierpnia - Sarah Sjöström, szwedzka pływaczka
- 26 sierpnia - Keke Palmer, amerykańska aktorka i piosenkarka
- 9 września - Lauren Clinton, amerykańska aktorka dziecięca
- 14 września - Jarosław Żerebuch, ukraiński szachista
- 1 października - Ilona Mitrecey, francuska piosenkarka
- 8 października - Angus T. Jones, amerykański aktor młodego pokolenia
- 9 października - Wesley So, filipiński szachista
- 19 listopada - Cleo Massey, australijska aktorka
- 6 grudnia - Elián González, chłopiec, który w 1999 zdołał uciec z rządzonej przez komunistów Kuby i dotrzeć do Stanów Zjednoczonych
- 8 grudnia - AnnaSophia Robb, amerykańska aktorka i piosenkarka
- 22 grudnia - Aliana Lohan, amerykańska aktorka, piosenkarka i modelka
- 12 stycznia - Józef Czapski, polski malarz, eseista (ur. 1896)
- 20 stycznia - Audrey Hepburn, amerykańska aktorka (ur. 1929)
- 22 stycznia - Kōbō Abe (jap. 安部公房), japoński prozaik, dramaturg i scenarzysta, autor powieści Kobieta z wydm (ur. 1924)
- 26 stycznia - Robert Jacobsen, duński rzeźbiarz, malarz i grafik (ur. 1912)
- 17 lutego - Włodzimierz Sedlak, polski ksiądz, profesor, twórca polskiej szkoły bioelektroniki i elektromagnetycznej teorii życia (ur. 1911)
- 20 lutego
- 1 marca - Anna Bidwell, polska tłumaczka (ur. 1918)
- 9 marca – Cyril Northcote Parkinson, angielski historyk, ekonomista, publicysta (ur. 1909)
- 31 marca - Nicanor Zabaleta, baskijski harfista (ur. 1907)
- 2 kwietnia - Stefan Arski, polski dziennikarz, działacz komunistyczny, publicysta historyczny (ur. 1910)
- 24 kwietnia - Wiesław Andrzejewski, polski pisarz(ur. 1931)
- 2 czerwca - Karol Świtalski, polski duchowny luterański, kapelan WP (ur. 1902)
- 12 czerwca - Antonina Gordon-Górecka, polska aktorka (ur. 1914)
- 19 czerwca - William Golding, brytyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
- 8 lipca - Henry Hazlitt, przedstawiciel austriackiej szkoły ekonomi, pisarz, dziennikarz (ur. 1894)
- 30 lipca – Edward Bernard Raczyński, polski polityk, prezydent Polski (ur. 1891)
- 5 sierpnia – Eugen Suchoň, słowacki kompozytor (ur. 1908)
- 10 sierpnia - Øystein Aarseth, znany również jako Euronymous, gitarzysta norweskiego zespołu Mayhem (ur. 1968)
- 13 sierpnia - Andrzej Stockinger, polski aktor (ur. 1928)
- 14 września - Geo Bogza, rumuński krytyk literacki, poeta, dziennikarz (ur. 1908)
- 24 września – Ian Stuart, brytyjski muzyk, założyciel zespołu Skrewdriver (ur. 1957)
- 28 września – Edward Kisiel, polski duchowny katolicki, arcybiskup białostocki (ur. 1918)
- 1 października – Aleksander Przyłucki, polski duchowny neounicki (ur. 1910)
- 3 października - Richard Kowalewski, amerykański kapral oddziałów Rangers (ur. 1973)
- 4 października - Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (ur. 1922)
- 21 października - Jan Maciejko, polski hokeista, bramkarz (ur. 1913)
- 29 października - Stanisław Marusarz, polski skoczek narciarski (ur. 1913)
- 31 października
- 1 listopada - Severo Ochoa, hiszpański biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (ur. 1905)
- 19 listopada - Leonid Gajdaj, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1923)
- 4 grudnia - Frank Zappa, amerykański kompozytor i gitarzysta (ur. 1940)
- 9 grudnia - Ryszard Trenkler, polski duchowny luterański (ur. 1912)
- 15 grudnia - Janusz Pasierb, polski ksiądz, uczony, poeta, eseista, znawca sztuki (ur. 1929)
- 24 grudnia - Andrzej Nadolski, polski historyk, archeolog, łódzki profesor archeologii, historyk wojskowości, bronioznawca (ur. 1921)
- 31 grudnia - Brandon Teena (Teena R. Brandon), zamordowana transseksualistka
[edytuj] Zdarzenia astronomiczne
[edytuj] Nagrody Nobla
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Święta ruchome
Przypisy
|
|