1903

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1903 / MCMIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1901 « 1902 « 1903 » 1904 » 1905

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Nagrody Nobla
6 Zobacz też
7 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

12 kwietnia – w Poznaniu otwarto pierwszy park publiczny, nazwany najpierw Ogrodem Botanicznym, a potem parkiem Wilsona
12 maja – wielki pożar w Bieczu.
27 sierpnia – otwarcie linii kolejowej Lwów-Sambor (dł. 76,8 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.
8 listopada – po gruntownej restauracji i przebudowie dokonano rekonsekracji katedry płockiej.
Rozpoczął działalność, z inicjatywy Wincentego Lutosławskiego, krakowski oddział organizacji wychowania narodowego "Eleusis" propagującej wstrzemięźliwość: od alkoholu, tytoniu, hazardu i swobody seksualnej.
Kraków stał się drugą, obok Londynu, siedzibą Komitetu Zagranicznego Polskiej Partii Socjalistycznej. Tu przeniesiono część archiwum PPS oraz redakcję pisma "Przedświat".

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Edward VII, król Wielkiej Brytanii, zostaje proklamowany cesarzem Indii.
6 stycznia – Albert Einstein ożenił się z Milevą Marić.
19 stycznia – pierwsza transatlantycka transmisja radiowa pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią.
15 lutego – zabawka miś pluszowy (teddy bear) zostaje sprowadzony z Niemiec i przedstawiony w USA.
23 lutego – Kuba wydzierżawiła Stanom Zjednoczonym, na czas nieokreślony, tereny pod bazę wojskową Guantanamo.
1 marca – zostaje założony w Stambule, pierwszy w Imperium Osmańskim, klub sportowy Beşiktaş JK.
3 marca – admiralicja brytyjska obwieszcza plan budowy bazy marynarki wojennej w Rosyth.
5 marca – Turcja i Niemcy podpisują porozumienie w sprawie budowy linii kolejowej Stambuł-Bagdad.
14 marca – porozumienie przyznające prawa do budowy Kanału Panamskiego Stanom Zjednoczonym zostaje ratyfikowane w senacie USA. Kolumbijski senat, później odrzucił to porozumienie.
22 marca – po amerykańskiej stronie wodospadu Niagara brakuje wody.
31 marca – Richard Pearse, wynalazca i konstruktor nowozelandzki, prawdopodobnie dokonuje pierwszego lotu samolotem (przed oficjalnie przyjętym Flyer I braci Wright, niektórzy datują to wydarzenie na rok 1902).
14 kwietnia – został założony szkocki klub piłkarski – Aberdeen F.C.
maj – w Londynie powstała pierwsza budka telefoniczna.
18 maja – otwarto port Burgas nad Morzem Czarnym w Bułgarii.
10 czerwca – został zamordowany król Serbii Aleksander Obrenowić wraz z żoną Dragą.
16 czerwca – Henry Ford założył Ford Motor Company.
1-19 lipca – pierwszy wyścig kolarski Tour de France, którego zwycięzcą był Maurice Garin, kolarz francuski włoskiego pochodzenia.
4 lipca – kompania Commercial Pacific Cable Company ukończyła kładzenie kabla telegraficznego na dnie Pacyfiku, łączącego USA z Filipinami, Chinami i Japonią.
7 lipca – Wielka Brytania przejęła władzę kolonialną nad afrykańskim Imperium Fulanie (Fulanie).
20 lipca – wybuchło powstanie w Macedonii skierowane przeciw dominacji tureckiej w południowo-wschodniej części Europy.
24 lipca – w Detroit Ford Motor Company sprzedała swój pierwszy samochód, Ford Model A, zaprojektowany i wykonany przez mechanika z Michigan, Henry'ego Forda.
30 lipca-23 sierpnia – na II zjeździe Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji przeprowadzonym w Brukseli i Londynie, doszło do podziału na frakcję bolszewików i frakcję mienszewików.
2 sierpnia – w Macedonii wybuchło powstanie ilindeńskie przeciw Turcji.
4 sierpnia – papieżem został obrany kardynał Giuseppe Melchiorre Sarto, który przyjął imię Pius X.
10 sierpnia – pożar w metrze paryskim, 84 osoby zabite.
14-18 sierpnia – I Mistrzostwa Świata w gimnastyce (Antwerpia).
23 sierpnia – VI Kongres Syjonistyczny w szwajcarskiej Bazylei ogłosił po raz pierwszy, że jego celem podstawowym jest chęć założenia państwa żydowskiego na terenie Palestyny.
25 sierpnia – w Australii został wydany akt prawny ustanawiający Sąd Najwyższy.
28 sierpnia-7 września – w Petersburgu w gazecie Sztandar (ros. Знамя), po raz pierwszy został opublikowany w wersji ciągu artykułów, dokument opisujący rzekome plany osiągnięcia przez Żydów globalnej dominacji. Protokoły Mędrców Syjonu, jak zgodnie twierdzą historycy, zostały sfabrykowane przez rosyjską tajną policję Ochranę, w celu przniesienia odpowiedzialności za ówczesne problemy polityczne i społeczne Rosji na społeczność żydowską.
8 września – armia turecka zmasakrowała ludność pochodzenia macedońskiego w Bitola.
6 października – po raz pierwszy zebrał się Sąd Najwyższy Australii.
3 listopada – z inspiracji Stanów Zjednoczonych, Panama ogłasza niezależność od Kolumbii.
6 listopada – Stany Zjednoczone uznają niezależność Panamy.
18 listopada – zostaje podpisane porozumienie (Hay-Bunau-Varilla Treaty) pomiędzy USA i Panamą, dające Stanom Zjednoczonym wyłączne prawa do terenów na których znajduje się Kanał Panamski.
23 listopada – tenor operowy Enrico Caruso debiutuje w Metropolitan Opera w Nowym Jorku w operze Rigoletto.
10 grudnia – Pierre Curie (1/4) i Maria Skłodowska-Curie (1/4) wspólnie otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Uhonorowano także Henri Becquerela (1/2). Maria Skłodowska-Curie, drugi raz otrzymała nagrodę Nobla, samodzielnie z dziedziny chemii w roku 1911.
17 grudnia – Orville Wright wzbił się w powietrze na pierwszym samolocie (pierwszy lot samolotem w pełni udokumentowany).
17 grudnia – Bracia Lumière, francuscy chemicy, opatentowali proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów (autochrom lub autochrome).
30 grudnia – pożar w teatrze (Iroquois Theater) w Chicago powoduje śmierć 600 osób.